Burn-out en Shiatsu

Burn-out en Shiatsu

Burn-out is een psychologische term voor het gevoel opgebrand te zijn, geen energie of motivatie meer vinden voor de bezigheden op het werk of privé.

‘Overspannenheid’ komt vaak vooraf: men spant zich meer in, maar doet nog nuttig werk. Als dan de ‘beloning’ afneemt, is het menselijk om ‘nog meer moeite’ in te steken. Mocht de beloning daarop (al dan niet toevallig!) nog verder achteruit gaan, dan komt een punt dat ‘iets’ in de mens de handdoek in de ring gooit: ‘Op! Het is niet meer overspannen….maar kapot. Rek is eruit. Kan bijna niks. En als het toch moet gaat het meteen mis’.

Tot een burn-out besluit een mens niet als ‘actieve beslisser’. Het is meer een wijsheid die zich vormt in de neuronen in het lichaam – dat betreft zowel hersenen als neuronen in het lichaam. Neuronen zijn de cellen die electrische signalen doorgeven, en de kern vormen van ons functioneren….ook die spieren aansturen.

Burn-out klachten bij hoge werkdruk en bij weinig sociale steun. Ruim een op de acht werknemers had in 2011 burn-out klachten. Deze klachten komen relatief veel voor bij werknemers met een hoge werkdruk en werknemers die weinig sociale steun van collega’s en leidinggevenden ervaren. Werknemers met een partner en kinderen hebben minder vaak burn-out klachten dan overige werknemers.

Ruim 900 duizend werknemers met burn-out klachten
In 2011 gaf 13 procent van de werknemers aan burn-out klachten te ervaren. Op een totaal van ruim 7 miljoen werknemers in Nederland komt dit neer op ruim 900 duizend personen. Het gaat dan onder andere om gevoelens van vermoeidheid en van emotionele uitputting. In 2008 is het aandeel werknemers met klachten van burn-out gestegen, daarna is het vrijwel gelijk gebleven. (bron: CBS). Gemiddelde verzuimduur bij burn-out in 2011: 189 dagen (bron: Stichting burn-out)

Oorzaken van burn-out
Hoewel er de laatste tien-vijftien jaar veel wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar burn-out is er nog weinig bekend over de oorzaken ervan. Voor
zover burn-out opgevat kan worden als een vorm van extreme vermoeidheid (de dominante opvatting, zie hierboven), lijkt een chronisch teveel aan inspanning (bijvoorbeeld te hard werken) in combinatie met een tekort aan herstel een belangrijke risicofactor. Daarnaast zijn persoonlijkheidstrekken als overdreven plichtgetrouwheid, perfectionisme en werkverslaving relatief belangrijke risicofactoren. Deze zijn immers vaak weer oorzakelijke factoren voor hard werken. Overigens is het zeker niet zo dat iedereen die hard werkt een groot risico op burn-out loopt; de combinatie van hard werken, weinig herstel en het weinig plezier hebben in het werk lijkt daarentegen duidelijk risicovoller te zijn. Niet uitgesloten mag worden dat biochemische factoren van invloed zijn bij het ontstaan van burn-out. Met name stoornissen in de neurotransmitters (waarbij een verlaagd serotonineniveau een rol kan spelen) van de hersenen zijn mogelijk van belang. Het bewijs daarvoor is tot op heden echter allesbehalve overtuigend.

burn-out

Gevolgen van niet of slecht slapen
Slapen is een belangrijk goed, tijdens de slaap rusten wij uit van de gebeurtenissen van die dag die ons geestelijke en lichamelijke inspanningen hebben gekost. Door te slapen worden deze gebeurtenissen verwerkt en brengt ons rust in het hoofd en lichaam. Het lichaam heeft slaap nodig, door te slapen wordt onze accu opgeladen met energie, door niet te slapen wordt, zal onze energie accu leeg raken. Als de energie accu leeg is zullen wij ons vermoeid voelen en zal en kan dit gevolgen hebben op ons lichaam en geest, de drie belangrijkste gevolgen op korte termijn zijn besluiteloosheid, hoofdpijn en verminderd reactie vermogen.

Het effect op langere termijn van niet kunnen slapen, inslapen of doorslapen, slecht slapen waarbij wij constant wakker worden, is dat we niet meer goed zullen functioneren, zowel lichamelijk en geestelijk, we zullen niet uitgerust zijn, oververmoeid zijn, niet helder meer kunnen denken, we worden apathisch, kunnen depressief worden, we zijn niet meer alert, we zullen vertraagd reageren met alle gevolgen van dien. Onze emotie en gedrag zullen veranderen. Concentratie en geheugen zullen worden aangetast. Bij burn-out komt het vaak voor dat mensen niet goed slapen. Dat is jammer want goed slapen kan belangrijk zijn om burn-out te voorkomen en ervan te herstellen.

Burn-out en Shiatsu
Bij mensen met burn-out is de ervaring dat het nek/schouder gebied erg gespannen is. Ook hebben we hierboven kunnen lezen dat mensen met burn-out vaak slecht slapen. Takashi Namikoshi, uit Japan, heeft een hele mooie behandeling ontwikkeld om het nek/schouder gebied goed los te maken met shiatsu. Hierbij wordt door de behandeling het lichaam gestimuleerd extra serotonine aan te maken wat bevorderlijk is voor het slapen. Takashi Namikoshi heeft deze techniek veelvuldig is zijn eigen praktijk mogen toepassen met zeer goede resultaten.

In de praktijk behandel ik zeer regelmatig mensen met burn-out klachten. Vaak in samenwerking met de psycholoog werken de behandelingen zeer effectief.